Deel dit bericht via:

12-05-2020

"Ik kan niet meer, zegt de stem aan de telefoon."

Ze zegt het ingehouden, maar de tranen zitten klaar achter de woorden. Een vrouw van net zestig, heel haar leven ongetrouwd gebleven (“als de mannen je bedriegen, ja, wat doe je dan…”), geen kinderen, en nu zelfs geen relatie meer. Maar ze klinkt niet als een sukkel. Ze is een sterke dame, met levenslust en wijsheid, graag gezien door de jonge mensen op haar werk, die bij haar komen om raad. Zoals zij ouder is, zo willen ze ook worden, zeggen ze. Zo hield ze tot nu haar leven rechtop: met die gesprekjes, met die grapjes, met de zinvolheid die haar leven daar ontmoet. En ze gaat uit met vriendinnen. En ze leest, en volgt het nieuws in de wereld, en heeft plannen en dromen.

En nu valt heel dat gebinte dat haar leven draagt in duigen. Ze hoort geen gesprekken meer, ze ziet geen gezichten meer, ze loopt niet meer heen en weer om haar job te kunnen doen.

Ze zit thuis, niets meer dan dat. En wordt er diep, diep wanhopig van. Alsof zij eigenlijk niets meer is dan een mens alleen, dat gevoel dat haar al heel haar leven toefluistert dat ze eigenlijk niet meetelt.

Er liggen plooien in mensen, in hen gelegd in kinder- en jeugdjaren. En soms kunnen die weggestreken worden, door hulp en inspanning, door de wijsheid die het leven leert. Maar de diepe eenzaamheid die ze heel haar leven had bestreden door haar uitstraling, door haar talent om met mensen om te gaan, door haar verstand en werklust, die eenzaamheid lijkt het enige te zijn dat kan overleven. En het zegt: zie je wel, dat ben je, zo ben en blijf je.

Heb je donkere gedachten, vraag ik. Tuurlijk heb ik donkere gedachten, zegt ze. De Schelde is niet ver van hier vandaan, zegt ze. Maar eigenlijk wil ze niet dood. Ze wil dat alles weer normaal wordt, meer niet, veel is dat niet. ik zeg dat ik het hoor dat ze van het leven houdt, en een vechter is. En dat ik begrijp waarom die jonge mensen wild zijn van haar, dat ook ik voel dat ik praat met een wijze, slimme mens.

Wat kan ik anders doen, luisterend naar die telefoon, met die stem zo dicht bij mijn oor? Dat luisteren en praten alleen al is een aanraking die alle eenzaamheid tegenspreekt. Ik merk het ook, de vrouw is veel rustiger nu. Maar we willen meer, wij twee. We willen “het monster” betrappen, benoemen, in de ogen kijken. Ja, zo is ze opgevoed, in die eenzaamheid die nooit echt is willen weggaan. Maar die niet het laatste woord heeft. Mag hebben.

Alleen al daar samen over te kunnen spreken, met ook een mens aan de andere kant van de lijn en toch zo dichtbij, is van een sterkte die bewijst dat eenzaamheid niet het laatste woord heeft. Die bewijst hoezeer die vrouw gemaakt is voor het omgekeerde: diep menselijk contact…

Ander gesprek. Met een man die woedend is. Ik hoor het aan zijn toon, hij is woedend op de velen die de corona-voorschriften aan hun laars lappen, en uiteindelijk in het ziekenhuis zullen terecht komen. Maar zijn moeder is zwaar ziek, moet zelf regelmatig naar het ziekenhuis ter controle, en hij is als de duivel zo bang dat er voor haar dan geen plaats meer zal zijn. En zelf heeft hij MS, en nog andere beperkingen…

Ander gesprek. Een vrouw die elke dag ambulant naar een psycho-sociaal centrum gaat en uit de contacten veel steun haalt. Maar die ambulante ondersteuning valt nu weg en haar depressie en eenzaamheid en donkere gedachten worden dieper en groter...

In de Volkskrant van vorige week stond een pleidooi voor meer besef van en betere omgang met de kwetsbaarheid van het bestaan.
Want dat is wat corona-lockdown met ons doet: ons hard confronteren met onze kwetsbaarheid. Maar daar is Tele-Onthaal al jaren goed in: die fragiliteit delen. Het lijkt weinig, maar het is zoveel. Want gedeelde kwetsbaarheid vindt plots weer zoveel kracht…

Dat gratis luisteren, dat tijd noch uur kent, bewijst dat mensen voor elkaar gemaakt zijn (en niet om zoveel mogelijk voor zichzelf te gaan kopen en consumeren). Dat is de grote uitdaging waar een maatschappij in corona-crisis voor staat: kiest ze voor een terugkeer naar dat individuele shoppen, of kiest ze voor verbondenheid, solidariteit, luisteren, gratis inzet, gedeelde verantwoordelijkheid, lokale ondersteuning, een humane politiek…?

Wat kan ik als kleine luisteraar doen voor die grote uitdaging? We weten vaak niet wat ons luisteren teweeg brengt, maar wie iemand weer op weg helpt, injecteert een portie kracht en verbondenheid in de grotere samenleving. Tel al die kleine beetjes op, en je hebt een formidabele kracht…


>